Merkez Bankası hangi durumlarda döviz piyasasına müdahale eder?

dolar-euro-piyasasi

Merkez bankaları döviz kurlarının aşırı değişiklik olduğunda spekülasyonun çok yoğunlaştığında ve bu spekülasyon sonucunda kurların aşırı yükselmesi ve aşırı düşmesinin makro dengeleri bozacağı kanaati güçlendiğinde daha çok müdahale yöntemini seçiyor. Ülkeden ülkeye dönemden döneme değişir ama Türkiye cumhuriyeti merkez bankasını şuan için ortaya koyduğu net tablo biraz önce tanımlandığı çerçevededir. Spekülasyonun arttığı aşırı yüksek yada düşük yönde baskının olduğu durumlarda merkez bankası müdahale ediyor. Bu doğru bir şeydir de çünkü aşırı artan ve spekülasyonla artan kurlar örneğin enflasyonu arttırır, faizleri arttırır, büyümeyi, istihdamı olumsuz etkiler. Buna izin vermemek gerekiyor ama bu çok temel nedenlerden kaynaklanıyorsa spekülasyon değil de ekonomide temel bir cari açık sorundan kaynaklanıyorsa da müdahale etmez ama temel sorunlardan kaynaklanan değer kayıpları biraz daha yavaş sindire sindire olur. Böyle bir iki gün içinde çok sert iniş çıkışlar spekülatif unsurları da daha fazla içere bildiği için merkez bankası bu tür durumlarda müdahale etmeyi tercih ediyor.

Merkez bankası temelde iki üç türlü durumda müdahalede buluna bilir. Bir tanesi ihale yöntemiyle dövizin aşırı düştüğünü hissediyorsa talep olmalı ki döviz fiyatları daha fazla düşmesin artsın. Mesela her gün belli bir oranda döviz ala bilir.

Merkez bankasının bir müdahale çeşidi de buna anons etkisi deriz yani merkez bankası başkanı bir toplantıda bir panelde konuşurken kurum seviyesinden geldiği noktalardan rahatsızlığını bir şekilde belli eder. Kapalı bir şekilde verilen mesajdır. Bu müdahale geliyor geldi gelecek mesajıdır. Piyasa zaten müdahalede çok zarar edebilir çünkü siz yüksek bir fiyattan alırsınız düşer. Piyasa genelde o başkanlarının konuşmalarını yakından izler bu tür bir etkiyi gördüğünde de buda güçlü bir şekilde etkisini göstere bilir.